ثبت طرح صنعتی

راهنمای ثبت طرح صنعتی

در دنیای کنونی مواردی همجون طراحی و حق مالکیت طرح صنعتی از موارد مهم تلقی می شود و دارای اهمیت به سزایی بین تجار و بازرگانان می باشد.

عدم توجه به طرح صنعتی و ثبت آن باعث ایجاد مشکلات و نیز ضررهای مالی بسیار برای طراح و دارنده ان خواهد شد و باعث لطمه و یا نابودی یک فعالیت صنعتی خواهد شد.

از سویی در این راستا به جهت صحیح و بر مبنای قوانین انجام دادن امور باید از افراد مجرب در زمینه ارائه خدمات استفاده کرد. توجه به این موضوع که هرچقدر در راه ثبت طرح صنعتی از افراد شایسته استفاده شود زودتر و با اطمینان بیشتر به نتیجه خواهید رسید.

طراحی خاص یک محصول و ارائه آن به بازار هدف و استقلال مصرف کنندگان از آن باعث کسب اعتماد مشتریان می‌شود و از این راه دست سودجویان را از محصول طراحی شده ساقط خواهند شد و از مزایای قوانین حمایتی دولتی نیز می‌توان بهره‌مند شد.

طرح صنعتی چیست؟

طرح صنعتی در واقع یک محصولی است که از قبل تولید شده است و تغییراتی اعمال می‌شود که سبب آسانتر کردن استفاده از آن دستگاه یا دلیل استفاده آن دستگاه می‌شود. این تغییرات می تواند ظاهری باشد و یا فنی یا این تغییرات به شکلی باشد که به طور کامل ماهیت طرح تغییر کند. اگر شما یک طرح را تغییر دهید بدون آن که شکل فیزیکی آن تغییر پیدا کند در واقع این طرح شامل پشتیبانی فیزیکی نمی باشد.

منظور از طرح صنعتی طیف گسترده ای از انواع محصولات کاربردی از جمله لوازم برقی و اداری و یا قطعات خودرو و اقلام لوکس می باشد. زمینه طراحی طرح صنعتی دارای موارد بسیاری می شود که می توان در آن حیطه برای ارائه طرحی نوپا و جدید اقدام شود.

قوانین ثبت طرح صنعتی

ثبت طرح صنعتی علاوه بر رسمیت بخشیدن به مالکیت معنوی، حقوق انحصاری و مزایای تجاری و مالی مهمی برای مالک ایجاد می‌کند. در ادامه، حقوق انحصاری و حمایت قانونی ثبت طرح صنعتی بررسی شده‌اند.

انحصار در بهره‌برداری: مالک طرح صنعتی، تنها فرد یا نهادی است که حق ساخت، فروش و وارد کردن محصولات حاوی طرح را دارد.

جلوگیری از کپی‌برداری: ثبت رسمی طرح، امکان سوءاستفاده و تقلید غیرقانونی توسط دیگران را محدود می‌کند. بهره‌برداری توسط دیگران تنها با اجازه مالک مجاز است.

امکان پیگیری قانونی: در صورت کپی‌برداری یا سوءاستفاده، مالک می‌تواند از طریق مراجع قانونی اقدام کند. ثبت رسمی طرح، قدرت دفاعی مالک در دادگاه را تقویت می‌کند و امکان طرح دعوی علیه متجاوزان را فراهم می‌سازد.

به‌ طور خلاصه، ثبت رسمی طرح صنعتی نه‌تنها حق انحصاری مالک را تضمین می‌کند، بلکه بستری قانونی برای محافظت و دفاع از خلاقیت‌های او فراهم می‌آورد.

نمونه طرح صنعتی

طرح صنعتی در زمینه کاری مختلف قابل ثبت می باشد. نمونه طرح های صنعتی گواه از تأکید محتوای طرح صنعتی بر ظاهر کالا ها و بحث زیبا شناختی کالا دارد.

تصاویر از طرح صنعتی باید از وجه آن باشد (نماهای بالا، پایین، چپ، راست و گوشه ها) و تصویر از نمای سه بعدی از راست و چپ.

چرا از طرح های صنعتی باید حمایت شود؟

با ثبت طرح صنعتی قیمت و بهای یک فرآورده را بالا می برید. طرح صنعتی منجر می گردد که یک فرآورده برای مصرف کنندگان دارای جاذبه باشد و امکان دارد حتی همین یکتایی اش علت فروش قرار بگیرد. در نتیجه بدست آوردن پشتیبانی از طرح صنعتی چشم انداز اصلی کسب و کار نزد هر طراح یا تولید کننده می باشد.

امتیازات ثبت طرح صنعتی

ثبت طرح صنعتی اعطای حق منحصربفرد است به دارنده طرح صنعتی جهت جلوگیری و ممانعت از کپی غیر مجاز و تقلید توسط اشخاص ثالث. ثبت طرح صنعتی عملکردی ست صادقانه در حیطه ی تجارت و رقابت متعادل، مضاف بر اینکه به سهم خود تولید گستره وسیعی از فرآورده ها که از منظر زیبائی شناختی دارای جاذبه هستند را ارتقا خواهد داد.

ثبت طرح صنعتی با ارزش سبب برگشت مطلوب سرمایه گذاری می گردد. زیرا دارنده طرح باعنایت به این موضوع از منحصربه فرد بودن فرآورده خود اطمینان حاصل می کند، در بالابردن کیفیت آن دقت نموده و این موضوع باعث شناخت فرآورده و کسب اعتماد و اطمینان بازار و مشتریان می شود و بنابراین درآمد بیشتری را موجب می شود.

طرح صنعتی دارائی تجاری محسوب می شود که قادر است بها و وجهه یک شرکت و محصولات آن را ارتقا دهد، به میزانی که موفقیت و ارائه یک طرح زیادتر باشد بهای آن برای شرکت زیادتر خواهد بود.

دارنده طرح صنعتی ثبت شده قادر است با اعطای مجوز بهره مندی از یک طرح به دیگری برای مدت زمان معین از امتیازات لازم برخوردار شود.

به بیانی دیگر طراح با نگاه تجاری قادر است به روش مستقیم یا غیر مستقیم به بازار تولید و تنوع محصولات یاری رساند. ثبت طرح صنعتی این فرصت را در اختیار شرکتها قرار می دهد که اندازه موفقیت فرآورده هایشان را در بازار مورد سنجش قرار داده و با حصول اطمینان از برگشت سرمایه و منحصر به فرد بودن آن نسبت به تولید و عرضه عمل نمایند.

مزایای ثبت طرح صنعتی

• طرح یا مدل به اشکال خاصی از محصولات تولید شده صنعتی Ú©Ù‡ به صورت جذاب Ùˆ زیبا به جامعه عرضه Ù…ÛŒ شود اشاره دارد.
• طرح  صنعتی باعث  ایجاد تمایز بین محصولات از یکدیگر Ù…ÛŒ شود.
• طرح ارائه شده سبب ایجاد کشش Ùˆ نیز ترغیب مشتریان آن خواهد شد Ùˆ بر ویژگی های بازاریابی آن خواهد افزود.
• طرح باعث Ù…ÛŒ شود Ú©Ù‡ کار انتخاب محصول Ùˆ تصمیم گیری در خرید کالا را برای مصرف کنندگان آسان تر کند.
•  از گمراهی Ùˆ دچار اشتباه شدن مصرف کنندگان تا حدودی جلوگیری خواهد کرد.
•   باعث Ù…ÛŒ شود Ú©Ù‡ تولید کنندگان برای ارائه Ùˆ عرضه محصولات صنعتی با یک دیگر رقابت سالم تری داشته باشند.
• باعث میشود مصرف کنندگان کالا Ùˆ محصولات مورد حمایت  قانونی قرار گیرند Ùˆ از زیان از طریق خرید محصولات تقلبی در این مورد در آسودگی باشند
• طرح صنعتی باعث توسعه اقتصادی در سطح کشوری Ùˆ نیز بین المللی Ù…ÛŒ شود

حقوق ناشی از ثبت طرح صنعتی

• حق استفاده از طرح های صنعتی Ú©Ù‡ در کشور ایران به ثبت Ù…ÛŒ رسند بوسیله افراد با شرط اینکه مالک موافق با ارائه آن باشد امکان Ù…ÛŒ پذیرد .
• حق استفاده از طرح صنعتی Ú©Ù‡ شامل فروش Ùˆ عرضه Ù…ÛŒ باشد به دارنده طرح تعلق Ù…ÛŒ گیرد.
• دارنده طرح صنعتی در صورت استفاده دیگر افراد از طرح ثبت شده خود Ù…ÛŒ تواند از ÙˆÛŒ شکایت کرده Ùˆ با استناد به قوانین مندرج از حق خود در این خصوص دفاع کند Ùˆ از سو استفاده افراد از طرح خود جلوگیری کند.

در کل با ثبت طرح صنعتی باعث جلوگیری از کپی طرح اشخاص شده و بدین ترتیب طرح به عنوان دارایی دارنده آن تلقی خواهد شد .

طرح صنعتی دارای اعتبار باعث ایجاد ریسک های کمتر محصول ثبت شده، کم تر شدن هزینه مصرف کنندگان آن در زمان تهیه محصولات ، از طرفی دیگر طرح های صنعتی به دلیل تاثیر بر زندگی دارای اهمیت بسیاری در بین اشخاص خواهند بود .

هدف اصلی یک طرح صنعتی شناساندن یک کالا از نظر کیفیت و ویژگی های منحصر آن می باشد که بدین ترتیب با مرغوبیت کالا بتوانید رقبا را پشت سر بگذارید .

اداره ثبت طرح صنعتی

این سازمان یک نوع سازمان دولتی به حساب می اید که وظیفه اصلی ان صادر کردن تایدیه ثبت اختراع و حمایت های جزایی ان ها می باشد. مخترع برای ثبت اختراع خود باید لاول در خواست خود را با کمک متخصصان ثبت اختراع گر اوری کرده و آن رابه صورت حضوری یا غیر حضوری به اداره ثبت اختراع ارائه داده و برای انجام امور مربویط به ثبت اختراع از یک وکیل رسمی استفاده نمایند.

مرجع دریافت اظهارنامه ثبت طرح صنعتی

درحقوق ایران مرجع قانونی برای تسلیم اظهارنامه اداره مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است. در ماده 52 قانون جدید ثبت اختراعات آمده است:

« تصدی امور مربوط به مالکیت صنعتی و همچنین نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان جهانی مالکیت معنوی و اتحادیه های مربوط به کنوانسیون های ذی ربط به عهده سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است.

ثبت کلیه موضوعات مالکیت صنعتی، اعم از اختراع، علامت، علامت جمعی، طرح صنعتی نیز توسط اداره مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام می شود.در مواردی که مراجع دیگر به موجب قانون اقدام به بررسی و ثبت می نمایند، در صورتی از حمایت ها و امتیازات مذکور در این قانون بهره مند می شوند که حسب مورد مالکیت یا اختراع آن ها در اداره مالکیت صنعتی به ثبت رسیده باشد».

طبق بند 4ماده یک آئین نامه اجرایی قانون مذکور، مرجع ثبت مالکیت صنعتی، اداره کل مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است و اداره کل مالکیت صنعتی در تهران تشکیل می شود. با توجه به مستفاد از ماده 59 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری که مقرر داشته است:«رسیدگی به اختلافات ناشی از اجراء این قانون و آئین نامه اجرایی آن در صلاحیت شعبه یا شعب خاصی از دادگاه های عمومی تهران می باشد».